10 điều nên tránh khi đầu tư chứng khoán - Tycoonsteam Blog

10 điều nên tránh khi đầu tư chứng khoán

Kiến thức đầu tư

Jan 06
Tycoonsteam blog - Rút kinh nghiệm đầu tư chứng khoán

Đầu tư chứng khoán thành công, đem lại lợi nhuận lâu dài là một điều rất khó. Tuy nhiên, để làm được việc này nhà đầu tư không cần phải là một thiên tài trong việc phân tích, lựa chọn cổ phiếu. Cũng không cần quá hiểu biết sâu sắc về vĩ mô, kinh tế thế giới.

Việc này liên quan đến những điều đơn giản hơn, nhưng ít được chú ý đến, đó là “Khả năng xác định và vượt qua được trạng thái tâm lý trong đầu tư.” Dưới đây là 10 điều nên tránh khi đầu tư chứng khoán Tycoons team Blog sưu tầm lại:

Thiên tài Warren Buffett đã có một câu nói rất nổi tiếng về hành vi của nhà đầu tư chứng khoán:

“Success in investing doesn’t correlate with I.Q.. Once you have ordinary intelligence, what you need is the temperament to control the urges that get other people into trouble in investing”

Tạm dịch:

“ Thành công trong đầu tư không tương quan đến chỉ số IQ, tất cả những gì bạn cần là sự kiểm soát để không rơi vào rắc rối”

1. Overconfidence (quá tự tin):

Ta thường tưởng rằng mình thông minh hơn hoặc có khả năng hơn thực tế mà chúng ta có.

Ví dụ: có đến 82% người nói rằng họ thuộc 30% những người lái xe an toàn nhất. Mặc dù họ chỉ thực tế biết khoảng dưới 70%.

Trong đầu tư, Overconfidence dẫn nhà đầu tư đến việc họ có thể tự tin là tìm được cổ phiếu tương tự như Apple. Nhưng thực tế, họ không thể.

Họ tự tin rằng họ thông minh hơn nhà đầu tư khác ở vị thế ngược lại.

Để vượt qua điều này, chúng ta phải luôn thừa nhận rằng những gì chúng ta biết ít hơn những gì chúng ta nghĩ chúng ta biết rõ. Và luôn sẵn lòng học hỏi, thảo luận và phân tích những sai lầm đã qua.

Bạn có thể cần đọc thêm cách Tycoonsteam đầu tư chứng khoán tăng trưởng

Điều quan trọng hơn, để sự quá tự tin này không làm ảnh hưởng đến đầu tư, chúng ta phải xây dựng một danh mục đa dạng hóa. Không đánh cược trên bất kỳ khoản đầu tư nào trong danh mục.

Đôi lúc chúng ta cũng chiến thắng trên những lí do sai lầm nhưng chính điều này sẽ ghi nhận trong tâm trí và sẽ ảnh hưởng trong lần đầu tư tiếp theo.

Vậy để thành công trong đầu tư, không phải là kiếm thông tin tốt hơn. Ta phải tìm kiếm những giá trị từ các thông tin hiện hữu một cách sáng suốt và có lý hơn.

2. Selective Memory (Trí nhớ chọn lọc):

Con người thường né tránh khi nhớ về những sai lầm hoặc kinh nghiệm thất bại trong quá khứ. Kể cả do chính chúng ta đã gây nên.

Trong đầu tư chứng khoán, mọi người thường không muốn nhớ những cổ phiếu đã gây ra thua lỗ. Họ chỉ nhớ có chọn lọc những khoản đầu tư thắng lợi để “tự” thỏa mãn và bảo vệ hình ảnh của mình.

Ta thường hay trấn an bằng các câu tự nói với chính mình. “ Có lẽ đó là một quyết định không tồi khi bán cổ phiếu thua lỗ đó” Hoặc “có lẽ chúng ta sẽ không mất nhiều tiền như chúng ta nghĩ?”. Dần dần trí nhớ không còn chính xác về những sự kiện đầu tư sai lầm đó.

Nguyên nhân của “Selective Memory” là có thể do tâm trí quá tập trung vào những chứng cứ hiện tại mà quên mất đi những chứng cứ trong quá khứ dẫn đến quyết định đầu tư sai lầm.

Để tránh sai lầm từ “Selective Memory”“Overconfidence” , nhà đầu tư nên ghi lại kết quả đầu tư (thắng hoặc thua). Bạn có thể dễ dàng nhớ 1 cổ phiếu có lợi nhuận 50% ngay lập tức. Nhưng việc ghi chép sẽ giúp ta nhận thấy phần lớn khoản đầu tư của chúng ta đều ở trạng thái không tốt trong một thời kỳ.

3. Self- Handicapping (Tự cản trở mình):

Đối lập với Overconfidence. Self-Handicapping xảy ra khi chúng ta cố gắng giải thích tương lai ảm đạm. Bằng những lý do có thể đúng hoặc không.

Khi đầu tư, chúng ta cũng không chịu nổi sự tự cản trở mình. Như là tự cho rằng mình không có nhiều thời gian để nghiên cứu. Và trong trường hợp khoản đầu tư không như ý muốn lại tự trách mình.

Self – Handicapping & Overconfindence đều ảnh hưởng chung đến sự thành công trong đầu tư.

Một số cá nhân lại mắc sai lầm trong đa dạng hóa danh mục đầu tư. Điều này khiến họ cũng mất rất nhiều tiền.

Hoặc bạn phải học theo phương pháp đầu tư tăng trưởng hiệu quả này.

4. Loss Aversion (Ám ảnh thua lỗ):

Nhiều nhà đầu tư cảm thấy ám ảnh khi 1 khoản đầu tư thua lỗ mặc dù phần còn lại của danh mục là an toàn. Họ sẵn sàng bán một cổ phiếu chỉ với một lợi nhuận nho nhỏ. Nhưng lại nhất định không bán một cổ phiếu đang rớt thảm hại với một lí do là nó sẽ trở lại. Nhưng thực tế thì điều đó hầu như không xảy ra.

Loss aversion khiến nhà đầu tư không dám thực hiện đầu tư do nỗi sợ hãi thua lỗ.

Để tránh cảm giác loss aversion, bạn nên đa dạng hóa danh mục đầu tư, mở lòng và học hỏi kiến thức để luôn tìm thấy cơ hội phía trước.

Bạn cũng cần phải tỉnh táo để tránh những sai lầm thường gặp khi đầu tư chứng khoán.

Và cũng đừng quên tránh đa dạng hóa danh mục đầu tư quá mức

5. Anchoring (Mỏ neo):

Khi dự báo một điều không rõ, chúng ta có xu hướng dính chặt với những gì chúng ta biết.

Trong đầu tư, khi một cổ phiếu giảm giá, nhà đầu tư có xu hướng “dính” với giá mà họ đã mua. Các yếu tố khác như thu nhập cổ phiếu cao, thị phần tốt làm họ vững tin.

Họ quyết định không bán khi tình tế thay đổi, chờ nó trở về giá hòa vốn ban đầu.

Nhưng thực tế điều đó hiếm khi xảy ra.

Ví dụ DELL từng là một công ty thống trị ngành máy tính trong 2 thập niên. Nhưng lợi thế đó không còn và đã lỗi thời thì tại sao chúng ta lại giữ DELL trong danh mục đầu tư?

Nhà đầu tư nên tự hỏi mình: “ Khoản đầu tư này có đem lại lợi nhuận không?” Nếu không, tại sao tôi lại phải giữ nó?” . Trả lời một cách thật lòng, sẽ giúp nhà đầu tư có một quyết định hợp lý.

6. Sunk Costs (chi phí chìm):

Chúng ta bỏ 100 USD để mua một vé xem kịch và cảm thấy vở kịch này thật kinh khủng.

Vì ta bỏ tiền ra mua vé, nên ta có xu hướng tham dự vở kịch đó đến hết. Nhưng nếu vé đó được cho bởi một người bạn, ta dễ dàng quyết định hơn khi biết vở kịch đó tồi.

Trong đầu tư, khi ta dành nhiều thời gian, công sức để nghiên cứu 1 cổ phiếu. Đó là khoản đầu tư không tốt, nhưng ta lại thích do đã dành nhiều thời gian cho nó.

Điều này dễ khiến ta có những quyết định cảm tính.

7. Confirmation Bias (Xu hướng khẳng định – Bảo thủ): 

Nếu sở hữu 1 chiếc xe Honda, ta có xu hướng tin tưởng những kinh nghiệm quá khứ khi ta mua nó hơn là những thông tin đối lập.

Trong đầu tư, khi mua một quỹ đầu tư chuyên ngành y tế, ta có xu hướng cường điệu hóa về về ngành đó. Thậm chí phớt lờ/ giảm bớt đi những thông tin không tốt về ngành này.

Để tránh điều này, ta nên tìm kiếm thông tin cả hai phía.

Điều này giúp nhà đầu tư tránh bị trói chặt vào bất kỳ một ý tưởng nào. Họ quyết định độc lập hơn, ngăn tình trạng “ falling in love with a stock” .

Xa hơn, chung ta sẽ tìm thấy lí do khoản đầu tư đó không đủ hấp dẫn,

8. Mental Accounting:

Khi ta đầu tư, và lãi 200 USD, ta thường sẽ tiếp tục đầu tư rủi ro số tiền đó. Vì 200 USD này không phải là tiền ta, không phải cực nhọc kiếm được. Đó là lý do ta dễ dàng đồng ý với việc đánh rủi ro với nó.

Để tránh điều này, nhà đâu tư nên tính toán Total return on investment (ROI) trên các khoản đầu tư của mình.

9. Herding (Tính bầy đàn): 

Có hàng ngàn cổ phiếu. Chúng ta không thể biết rõ hết tất cả.

Ta thường xuyên bị bao vây bởi những ý tưởng của môi giới, tivi, tạp chí, các trang web về đầu tư, bạn bè… Và chắc hẳn những ý kiến đó nghe có vẻ hấp dẫn hơn so với cổ phiếu ta đang giữ.

Thực tế, một cổ phiếu khi được chú ý bởi số đông do sự tăng giá của nó chứ không vì sự cải thiện nội tại của doanh nghiệp.

Thực tế, nhà đầu tư thường giao dịch quá nhiều dựa trên những lý do không đúng. Họ nghe theo báo chí, tin tức, báo chí và bạn bè.

Mỗi khi đầu tư, hãy chắc chắn rằng bạn đang tỉnh táo. Tốt nhất là nên tránh xa mấy kiểu tin tức, báo chí. Đặc biệt là “hàng loạt” những môi giới xung quanh.

10. Recency Bias: 

Đó là kiểu suy nghĩ cho rằng những xu hướng trong quá khứ gần sẽ lập lại hoặc tiếp tục trong tương lai. Do vậy, những hành động trong tương lai sẽ dựa trên những nhận thức của quá khứ.

Ví dụ như, thị trường nhà đất đang ở trong tình trạng xấu và nhà đầu tư luôn khăng khăng cho rằng nó sẽ tiếp tục mãi mãi như vậy. Nhưng chúng ta đều biết, chu kỳ của nền kinh tế sẽ diễn ra và trở lại.

Điều tương tự cũng xảy ra khi thị trường đang tốt. Nó khiến nhà đầu tư chủ quan tin rằng mọi thứ vẫn đang tốt đẹp. Điều đó thường dẫn đến những “sai lầm không kịp trở tay”.

Nguyễn Ngọc Thạch – Trưởng phòng Môi giới khách hàng cá nhân 6. CTCP Chứng khoán Sài Gòn SSI

Follow

About the Author

Tôi là Phạm Văn Hiếu. Điều luôn làm tôi thực sự yêu thích là xây dựng hệ thống kinh doanh online tự động kiếm tiền và thành công bền vững. Tôi cũng có đam mê với Đầu tư, đặc biệt là Đầu tư chứng khoán. Đó cũng là lý do tôi tạo nên Blog Tycoonsteam này. Đây sẽ là nơi chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm đầu tư chứng khoán thực chiến của tôi và Tycoonsteam nói chung. Blog cũng sẽ cung cấp cho bạn những Công cụ hỗ trợ nhà đầu tư chứng khoán trong việc tìm ra những Cổ phiếu của Doanh nghiệp tốt, và phương pháp giúp bạn chọn mua Doanh nghiệp với giá hợp lý! Hãy cho tôi biết ý kiến của bạn sau mỗi bài viết nhé! Trân thành cám ơn! ~ Gửi từ Founder Tycoonsteam Blog ~ Phạm Văn Hiếu